Nearly 1 in 3 Belgian employees is at risk of burnout. Start with the pointless work.

Bijna één op de drie Belgische werknemers (31%) loopt vandaag een verhoogd risico op burn-out, blijkt uit een bevraging bij 1.333 werknemers die UGent@Work op 6 oktober 2026 publiceerde. Dezelfde bevraging toont dat 47% taken uitvoert die onnodig zijn, of die eenvoudiger zouden kunnen als het werk beter georganiseerd was. Dat is geen detail: een meta-analyse uit 2026 van 145 studies toont dat zulk werk hand in hand gaat met burn-out. Voor je nog een welzijnsinitiatief toevoegt, kijk je best eerst naar wat je van je mensen vraagt.

Wat het onderzoek toont

De Belgische cijfers

UGent@Work mat het risico op burn-out met de Burnout Assessment Tool (BAT), een gevalideerde vragenlijst van 12 vragen.

17% van de werknemers heeft een verhoogd risico en 14% een zeer hoog risico.
Het risico ligt hoger in Brussel (44%) en Wallonië (36%) dan in Vlaanderen (28%). Bij 35- tot 49-jarigen piekt het op 36%.
Eerdere cijfers van Securex, aangehaald in de studie, kwamen uit op 24% in 2018 en 29% in 2021.

De bevraging peilde ook naar wat goed werk in de weg zit:

58% zegt dat hun organisatie veel bureaucratie kent: elke beslissing moet hogerop worden goedgekeurd.
53% beschrijft een hoge administratieve last door registratie en rapportage.
47% voert taken uit die onnodig zijn of eenvoudiger kunnen.
27% zegt niet genoeg tijd te hebben om het werk af te ronden.

Tijdsdruk, de klassieke klacht over werkdruk, is de kleinste van de vier. De wrijving weegt zwaarder.

Het verband met burn-out

Onderzoekers hebben een naam voor dit soort werk: illegitieme taken. Dat zijn taken die ingaan tegen wat je redelijkerwijs van een werknemer mag verwachten, omdat ze onnodig of onredelijk aanvoelen voor de functie. Denk aan dubbele registratie, een rapport dat niemand leest, een handtekening die niets toevoegt.

Een meta-analyse uit 2026 in het Journal of Occupational Health Psychology bundelde 145 studies met 66.387 deelnemers. Illegitieme taken hadden een gecorrigeerde correlatie van 0,57 met burn-out. De auteurs noemen de verbanden met welzijn en attitudes matig tot sterk.
Dezelfde taken gingen samen met minder jobtevredenheid (-0,53), een sterkere vertrekintentie (0,44) en lagere prestaties (-0,27). Het verband met prestaties was sterker in studies die ze later maten (-0,40).
Onnodige en onredelijke taken hingen in vergelijkbare mate samen met burn-out.
Eerdere studies onder leiding van Norbert Semmer vonden dat illegitieme taken burn-out voorspelden, ook na correctie voor andere stressoren. In een opvolging van twee maanden voorspelden ze latere wrok en prikkelbaarheid, terwijl spanning geen latere illegitieme taken voorspelde.

De verklaring van de onderzoekers: zulke taken bedreigen de professionele identiteit. Een nutteloze taak kost niet alleen tijd. Ze zegt mensen dat hun vaardigheden niet tellen. Het is een naaste verwant van een andere organisatorische stressor die we eerder bespraken: onduidelijke rollen.

Wat het de organisatie kost

Langdurige afwezigheid. Eind 2025 waren in België 155.360 mensen langer dan een jaar arbeidsongeschikt door depressie of burn-out, volgens cijfers van het RIZIV. Burn-out alleen was goed voor 55.802 mensen, 59% meer dan eind 2021. En terugkeren blijft broos: lees ons artikel over werkhervatting na burn-out.
Prestaties en verloop. Dezelfde meta-analyse koppelt illegitieme taken aan lagere prestaties en meer vertrekplannen, kosten die je niet in de verzuimcijfers ziet.
Juridisch risico. Belgische werkgevers moeten de nodige maatregelen nemen om psychosociale risico's op het werk te voorkomen. De regelgeving noemt de arbeidsorganisatie en de arbeidsinhoud bij de bronnen ervan. Goedkeuringsrondes en nutteloze rapporten horen bij de arbeidsorganisatie. Een risicoanalyse die ze negeert, mist een bron die de wet uitdrukkelijk noemt.

Waarom de gebruikelijke aanpak tekortschiet

Als een bevraging een hoog burn-outrisico toont, is de gewone reflex om het individu iets aan te bieden: een webinar, een veerkrachttraining, een welzijnsweek. Individuele ondersteuning telt. Ze helpt mensen omgaan met eisen die je niet kunt wegnemen. Maar ze kan geen nutteloos rapport schrappen.

De omgekeerde reflex, een groot participatief veranderingstraject, is evenmin een gegarandeerde oplossing. Een meta-analyse uit 2026 van 8 clustergerandomiseerde studies naar participatieve organisatie-interventies vond gemiddeld geen effect op de mentale gezondheid. De auteurs merken op dat de studies met goede resultaten een actieve, gestructureerde participatie hadden, aansloten bij de echte noden van de werknemers en oog hadden voor de context.

Werknemers lijken dat aan te voelen. In de bevraging van UGent@Work staat het aanpassen van taken en uren bovenaan de maatregelen waarvan ze geloven dat ze helpen (60%). Toch zeggen maar 4 op de 10 dat hun werkgever iets aanbiedt om mentale problemen te voorkomen, en velen weten niet of dat zo is.

De les: wees concreet. Benoem de taken. Schrap ze. Kijk achteraf wat het opleverde.

Wat HR en directie dit kwartaal kunnen doen

1. Meet de wrijving in je psychosociale risicoanalyse

Voeg de vraag over onnodige taken toe aan je volgende bevraging, naast een gevalideerde burn-outmeting zoals de BAT. De formulering van UGent@Work werkt: "Ik moet taken uitvoeren die onnodig zijn of die eenvoudiger uitgevoerd kunnen worden als zaken beter georganiseerd waren." Rapporteer per team, nooit per persoon, en alleen boven een minimale groepsgrootte.

2. Hou een stopoefening

Vraag elk team: welke taken, rapporten of goedkeuringen zou je schrappen of vereenvoudigen? Kies er drie. Schrap of vereenvoudig ze binnen 90 dagen, en vertel het team wat er veranderd is. Begin waar de Belgische cijfers naar wijzen: goedkeuringsrondes en rapportage.

3. Maak aanpassingen makkelijk bespreekbaar, vóór de uitval

Volgens de re-integratieregels die in december 2025 werden herzien, kan een werknemer die dreigt arbeidsongeschikt te worden om gezondheidsredenen de werkgever vragen na te gaan of een aanpassing van de werkpost, of aangepast of ander werk, mogelijk is. Het doel: de uitval voorkomen. Zorg dat mensen die weg kennen en dat leidinggevenden het gesprek aangaan. Voor het bredere plaatje, lees ons artikel over de hervorming van de arbeidsongeschiktheid.

4. Zeg duidelijk welke steun er is

Steun die niemand kent, helpt niemand. Zeg wat er is, hoe je er terechtkomt en dat het vertrouwelijk is. Herhaal het, via de leidinggevenden en niet alleen via het intranet.

De kleine lettertjes

De cijfers van UGent@Work komen uit één bevraging bij 1.333 werknemers van 18 tot 66 jaar die minstens halftijds werken. Het gaat om een benaderde toevalssteekproef, gecontroleerd op geslacht, leeftijd, opleiding, statuut en regio. De gegevens zijn zelfgerapporteerd, op één moment gemeten, en de studie gebeurde in opdracht van de Helios Foundation. Het rapport vermeldt niet wanneer de gegevens verzameld werden.
Een BAT-score is een risicosignaal, geen diagnose. Het rapport vermeldt niet waar de drempelwaarden vandaan komen, en de ontwikkelaars van de BAT noemen hun eigen gepubliceerde drempels voorlopig.
De cijfers van 2018 en 2021 komen uit steekproeven van Securex, niet uit dezelfde bevraging. Lees de trend dus als een indicatie.
Het rapport van UGent@Work test in de eigen gegevens niet of onnodige taken samenhangen met burn-outrisico. Dat verband komt uit de meta-analyse, waarin het meeste bewijs correlationeel is en meer dan de helft van de studies uit China komt. De auteurs zeggen zelf dat ze geen oorzaak kan aantonen.
We kennen geen studie die het schrappen van onnodige taken heeft getest als interventie tegen burn-out. De acties hierboven volgen uit het bewijs over het risico, niet uit een getest programma.
Het preventieve verzoek om aangepast werk komt uit het koninklijk besluit van 17 december 2025, dat we lazen via de samenvatting van een sociaal secretariaat. Check de details bij je preventiedienst of juridisch adviseur.
De RIZIV-cijfers voor 2025 zijn voorlopig, en het aantal langdurig arbeidsongeschikten weerspiegelt meer dan alleen de werkomstandigheden.

FAQ

Hoe groot is het risico op burn-out in België in 2026?

Volgens UGent@Work (oktober 2026) loopt 31% van de werknemers risico op burn-out: 17% een verhoogd risico en 14% een zeer hoog risico. Het risico ligt hoger in Brussel en Wallonië, en bij werknemers van 35 tot 49 jaar.

Wat zijn illegitieme taken op het werk?

Taken waarvan mensen vinden dat ze die niet zouden moeten doen, omdat ze onnodig of onredelijk zijn voor hun functie: dubbele registratie, rapporten die niemand leest, goedkeuringen die niets toevoegen.

Veroorzaken onnodige taken burn-out?

Ze hangen er sterk mee samen. Over 145 studies heen was de gecorrigeerde correlatie met burn-out 0,57, en een longitudinale studie suggereert dat de taken voorafgaan aan de spanning, niet omgekeerd. Het meeste bewijs is correlationeel, dus "sterke risicofactor" is de eerlijke term.

Is een psychosociale risicoanalyse verplicht in België?

Ja. Belgische werkgevers moeten de situaties opsporen die tot psychosociale risico's kunnen leiden, ze opnemen in de risicoanalyse en preventiemaatregelen nemen, met de hulp van een preventieadviseur psychosociale aspecten.

Evoluno neemt de menselijke kant voor zijn rekening, met psychologen, coaches en een selfcare-app, terwijl je het werk zelf aanpakt. Praat met ons team.

Bronnen

‍